Ze zijn weer begonnen de landelijke examens. Wat een spannende tijd is dat toch he? Dat gevoel van nog niet klaar, het grote moet nog komen, en tegelijkertijd op de rand van je studententijd. Voor ouders ook een hele kluif trouwens. Ik spreek er regelmatig clienten over: wat moet ik toch met mijn zoon of dochter? Ook mijn zoon doet dit jaar examen en dochter knokt om over te kunnen.

De kluif is vooral: hoe steun ik en laat ik los? Hoe laat ik mijn kind veilig met vallen en op staan zijn/haar eigen weg wandelen? En hoe geef ik mijn kind de ruimte om ook eigen fouten te maken, ook al wil ik ze zo graag behoeden daarvoor, omdat ik ze zelf gemaakt heb? Zucht… dat is een hele pittige hè, bij opvoeden.

Ik heb een aantal tips verzameld die goed doen bij stressvolle periodes. Examens dus, maar ook toetsweken of laatste loodjes op ander vlak: tips om ze een handje te helpen, ondanks dat ze allang alles zelf kunnen. Stressvolle periodes zijn immers niet de momenten om de zelfstandigheidstraining op te voeren. Maar juist de periodes om te laten weten dat je er voor ze bent, dat ze best even terug mogen vallen.

  1. Wees aanwezig: zorg dat ze weten dat je er bent. Dus als je thuis bent, luister naar wat er gezegd wordt. Drink thee met ze, communiceer tijdens het eten. Loop eens extra langs in die kamer (stap over de ontplofte rommel heen) zonder nadrukkelijk de aandacht op jou te vestigen. Het is fijn dat je er als back-up bent. Juist nu!
  2. Houd structuur aan: Structuur geeft houvast en veiligheid. Vaste etenstijden, momenten dat jij thuis bent en aanspreekbaar. Vaste tijden voor klusjes, naar bed gaan of anderzins. Ja, ook als pittige tieners hebben ze behoefte aan structuur. Alleen al om zich er tegen te verzetten. Dwars doen heeft immers ook een functie. Vaste bedtijden en voldoende slaap geven aantoonbaar beter resultaat. Bij ons doen we dat in overleg. Werkt prima, met hier en daar een uitschieter 🙂
  3. Zorg voor extra groente en fruit. Het is vaker aangetoond: veel groente en fruit geeft een helder hoofd en meer energie. Bij ons zijn ze gek op de koffiebroodjes van de Lidl: leuk, doen we, maar in het weekend. Tijdens de examenweek extra fruit en groente snacks. Flauwekul vinden ze, maar als ik gesneden stukken appel, komkommer, wortel, tomaatjes, radijsjes, paprika op tafel heb staan is het toch binnen 15 minuten leeg 🙂 Extra gluten geeft meer dufheid.
  4. Drink veel water. Ook hiermee geldt (tenminste bij ons) als ik het ze voor zet, wordt het automatisch gedronken. Ze vallen hier op water met een aardbei, stuk appel, of sinasappel, muntblaadjes etc. En ja, voor beide (3 en 4) geldt: ze kunnen het allemaal zelf, maar als er stress is  en het er op aan komt, dan zijn hap klare brokjes toch heel fijn.
  5. Rust in huis. Hele belangrijke: wanneer staat de tv aan? Hoeveel geluid is er? Hoeveel reuring? Je hoeft natuurlijk niet op je tenen te lopen omdat er examens zijn. Maar het is fijn als er rust momenten zijn, of rustigere terugtrek plekken. Bij ons is het ’s avonds rustiger, geen tv aan. Overdag is de logeerkamer een fijne leerplek (geen prikkels, zoals in eigen kamer voor dochter) of juist wel de eigen kamer (als bunkertje voor zoon) 
  6. Ga discussies niet aan. Juist bij stress komt er soms nog veel meer felheid los. Weet: HET GAAT NIET OVER JOU! Ook al is het direct op jou gericht: ontlading van de spanning, that’s it. Discussieren over wel of niet leren, de concentratie: heeft ook helemaal geen zin meer. Het enige wat nu nog helpt is vertrouwen en steun.
  7. Kook nog eens het lievelingskostje voor de examenleerling: het is best spannend deze tijd ook juist omdat het zo’n overgangsfase is. Oja, en mijn lievelingseten blijft. Jij als ouder blijft, jouw kennis van jouw kind, de eigenheid die jullie van elkaar kennen die blijft.
  8. Ga naar buiten. Juist in deze digitale tijden komen jongeren veel minder buiten dan gezond is. Vraag om een klein klusje als het grasmaaien, naar de brievenbus, een boodschap halen (hier helpt ook: ga even een lekker toetje halen), de hond uit laten. Als het totaal niet aan jou tiener besteed is, laat dan. Maar het blijft het proberen waard. Je kunt ook de eigen kamers luchten zodat er op zijn minst frisse lucht binnenkomt.
  9. Haal ze steeds terug naar het hier en nu. Ja, morgen is het examen en nu zit je hier op de bank, aan tafel, lig je in bed en je hoeft niet meer dan te eten, slapen, het hoofdstuk door te lezen. Alles op zijn tijd, stap voor stap. Helpt goed als de paniek toe slaat.
  10. Steun op de achtergrond. Er zijn natuurlijk ook tieners die niks van alle zichtbare steun willen weten. Ook jouw positieve gedachtes helpen. Het vertrouwen wat je hoe dan ook in ze kunt hebben… het helpt. Ondanks alle dwarsheid, eigenwijsheid, brutale monden: te weten dat jij er bent en ze hun hele leven hebt meegemaakt en je ook in gedachten bijstaat, rust en concentratie stuurt, het helpt allemaal.

By the way: het zijn ook fijne tips die je voor jezelf kunt toepassen.

Ik wens je een pracht tijd met deze beginnende volwassenen en jezelf!